Hebban olla vogala?

Hebban olla vogala nestas hagunnan hinase hic anda thu, wat unbidan we nu?

Het lijkt er niet op, maar dit is toch echt Nederlands. Het is een van de alleroudste geschreven zinnen in de Nederlandse taal. Ongeveer 1000 jaar geleden werd deze zin opgeschreven. Er staat letterlijk: “Hebben alle vogels nesten begonnen behalve ik en jij; wat wachten we nu?”. Nu is het niet meer zo lastig om te bepalen wat er bedoeld wordt: “Alle vogels zijn al aan het nestelen, behalve jij en ik; waar wachten we nog op?”. Dit zijn waarschijnlijk twee regels uit een liefdesliedje. De oudste Nederlandse love song.

Maar waar komt deze zin vandaan en hoe is hij bewaard gebleven? Rond het jaar 1100 schreef een Vlaamse monnik de zin op als een ‘pennenproef’. Deze monnik woonde in een Engels klooster waar hij hele dagen Latijnse en Oudengelse teksten overschreef. Dit schrijven gebeurde met een ganzenveer die telkens in de inkt gedoopt werd. Na een tijdje schrijven werd de ganzenveer wat botter en schreef hij niet goed meer. Dan moest de pen aangescherpt worden. Een erg precies klusje, waarbij de nieuwe punt eerst getest moest worden voordat er verder geschreven werd. Dat testen gebeurde op de laatste bladzijde van het boek dat deze Vlaamse monnik op dat moment aan het schrijven was. Om te testen, schreef je meestal het eerste op wat in je opkomt. Bij de Vlaamse monnik was dit een liefdesversje uit zijn jeugd.

De Nederlandse taal is ouder dan wanneer deze regel geschreven werd. Tot 1100 was de taal namelijk alleen een spreektaal. Nederlandse verhalen bestonden toen alleen in de hoofden van de mensen en werden mondeling doorgegeven. Er werd niks op papier geschreven.

Als je mijn vorige post onder de tag “Geschiedenis” hebt gelezen; Monnikenwerk, dan weet je dat het geen toeval is dat deze zin in het klooster werd opgeschreven. Lang waren alleen de kloostermonniken degene die de kunst van het schrijven vaardig waren. De teksten die ze schreven (overschrijven / afschrijven) waren vooral kerkelijke teksten in het Latijn. En daarom is dit liefdesversje in een kloosterboek zo bijzonder: het is het begin van het Nederlands als geschreven taal.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s